Türkiye’nin değişik yerlerini dolaşarak süs taşları için bulgu meydana getiren Samsunlu üç kardeş, Muğla’nın Yatağan ilçesinde dünyaca meşhur ‘mavi safir (korundum minerali türü) taşı’ ocağını keşfettiler.


Samsunlu 3 kardeş olan Sedat, Şükrü ve Hurşit Kocagülle kardeşler 10 yıl ilkin süs taşlarına karşı aşırı bir ilgi duymalarının neticesinde fırsat buldukça, Türkiye’nin değişik yerlerine taş keşfi halletmeye başladı. Çıktıkları bu yolda birçok değişik çeşit süs taşlarıyla karşılaşan kardeşler bu durumu değerlendirerek süs taşı işini esas mesleklerine ilaveten ilave bir ekmek kapısına çevirdi.

Kardeşlerden Sedat Kocagülle (44), 2019 yazında Türk diaspor taşının peşine düşerken Milas-Yatağan bölgesinde dağların ortalama bin 500 metre rakımlı boksit zonlarında tesadüfen safir bulunduğunu tahmin ettikleri mavi renkli taşlara rastladı. Bu taşların safir bulunduğunu tescil ettirmek suretiyle bu taş safari yapmalarını teşvik eden ve yol gösteren, Gemolog Prof. Dr. Murat Hatipoğlu’nu da yanlarına alarak bu yatağa getirdiler. Murat Hatipoğlu arazi incelemeleri ve topladıkları örneklerin İzmir’deki Dokuz Eylül Üniversitesi Gemoloji Kontrol Laboratuvarı’ndaki incelemeleri ile artık bu yatağın ve Muğla bölgesinin Türkiye’nin Türk (gem) diasporundan sonrasında mavi safir madenine de haiz olduğu onayladı.

Türkiye nin 50 milyar dolarlık süs taşı rezervi var #1

“ÜLKEMİZDE 40 TÜR SÜS TAŞININ 50 MİLYAR DOLARLIK POTANSİYELİ VAR”

Türkiye’de yer altında bulunan bu taşları ve bunların ekonomik boyutları hakkında informasyon veren Yerbilim Mühendisi, Minelog, Gemolog, Arkeo-Gemolog, Adli-Gemolog ve Mücevher Uzmanı, Dokuz Eylül Üniversitesi İMYO Kuyumculuk ve Takı Tasarımı Bölüm Başkanı, Fen Bilimleri Enstitüsü Naturel Yapı Taşları ve Süstaşları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Hatipoğlu,şunları söylemiş oldu:

“Yaptığımız bilimsel biriki hesapları sonucunda ortalama olarak 50 milyar dolarlık bir ham süs taşı potansiyelinin şu anda yerin altında çıkartılmayı beklemektedir. Bunlardan 3 türü dünyada bir tek Türkiye’de bulunan taşlardır ve ülkemizi dünyaya tanıtabilecek organik elçilerimizdir. İlki Muğla’nın Milas-Yatağan-Kavaklıdere bölgelerindeki karst tipi boksit yataklarında bulunan hidrotermal oluşumlu Türk (gem) diaspor taşıdır. Bu taş güneş ışında ve lamba ışığında değişik renkler almaktadır. Bu taşın kalitesine gore değişmekle birlikte averaj fiyatı 1 milyon dolar/tondur. Bu bölgelerde aşağı yukarı 10 bin ton civarında bir biriki vardır. Bu da 10 milyar dolara denk gelir, hele bu taş işlendikten sonrasında bu kıymet 3 katına çıkar. Bunun haricinde Bursa-Harmancık bölgesinde mor jade denilen jadeitce varlıklı olan bir kayaç türü süs taşımız vardır. Bu da dünyada bir tek bizdedir. Burada da aşağı yukarı 1 milyar dolarlık biriki yatmaktadır. Bunun haricinde doğuda bilhassa kromik yatakları olan Erzurum Kop ve Erzincan Kesiş Dağları’nda kemmererit (Cr-klinoklor) denilen süs taşımız bulunmakta. Bu da dünyada bir tek bizdendir. Bu taşın da ekonomik kıymeti ortalama 500 milyon dolardır. Bunların yanında Eskişehir-Sarıcakaya Bölgesi’nde mavi kalsedonlar vardır. Bu taşın tonu 5 milyon dolardır. Ortalama olarak orada 3 milyon ton görünür biriki vardır. Bu da 15 milyar dolara denk gelir. Ankara-Çubuk’ta agat taşlarımız vardır. Bunun da tonu 5 ile 6 bin dolar arasındadır. Orada da ortalama 2 milyon ton agat taşı vardır. Balıkesir-Dursunbey’de ametist kristallerimiz vardır. Bunun şeklinde 10 taşın maden kıymetini topladığınızda ki bizde 40 tür şu an tespit ettiğim taş vardır, yurt dışına bağlı olmayan oldukça kıymetli bir yer altı zenginliğimiz vardır.”

Türkiye nin 50 milyar dolarlık süs taşı rezervi var #2

“TÜRKİYE TOPRAKLARINDA SAFİR VE YAKUT YATAKLARI VAR”

Safir yatağının tescilinde olduğu şeklinde Malatya-Doğanşehir bölgesindeki yakut yatağını da Prof. Dr. Hatipoğlu ve MTA Tabiat Zamanı Müze ekibi yapmış oldu.

Bilhassa yeni bulunan safir taşıyla ilgili dünyaya duyurmak için bilimsel makaleler hazırladıklarını belirten Hatipoğlu, “Bir ihtimal daha saydamları çıkacaktır. Bunların ekonomik kıymeti oldukça daha fazladır. Vatanımızda maalesef yatırımcı ile bu işi bilenler içinde bir organizasyon bozukluğu vardır. Bu yüzden bu ekonomik servet dışarıya çıkamıyor. Biz şuan Ankara Kalkınma Ajansı (ANKA) için bir proje hazırladık. Bu Ankara Çubuk agat taşından havan ve havan eli yapımı üzerinedir. Bu proje ajans tarafınca Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisine verildi. Ankara Çubuk agat taşları şu an atıl durmaktadır ve bölgedeki agat taşı rezervi ortalama 3 milyon tondur. Bu taşın da tonu 5-6 bin dolardır. Bu taşın ana deposu bir Brezilya birde Türkiye’dir. Biz bu taşlardan oyulan havan ve havan ellerini yurt dışından ithal ediyoruz. Arzu ediyoruz ki, bunu üretebilecek Çubuk bölgesinde yapınak kurulsun ve üretime geçsin. Yatan ölü servetin ülke ekonomisine kazandırılması için güzel bir organizasyona gereksinim var” şeklinde konuştu.

Türkiye nin 50 milyar dolarlık süs taşı rezervi var #3

“SAFİR, ÇIKARTILMAYI BEKLİYOR”

Safirin keşfedildiğini ve çıkartılmayı beklediğini dile getiren Prof. Dr. Hatipoğlu şöyleki devam etti:

“Vatanımızda ortaya çıkarıldı. Çıkartılmayı bekliyor. Keşfini yaptık Milas-Yatağan bölgesinde. Şimdi bu yatakları, talan şeklinde değil de bilgili yatırımcılarla bunu değerlendirmemiz gerekiyor. Hem bu hem de Malatya Doğanşehir Bölgesi’nde yakut var bunun için söylüyorum. Bizzat inceliyorum görüyorum. Tek bir lokalite değil. Burada bulunabilecek. Doğal olarak tek bir yatak olarak düşünmeyin. Bunu birkaç bölgesi var. Doğrusu Yatağan tarafında var. Muğla Milas tarafında var. Birazcık daha Kavaklıdere tarafında var. Aşağı yukarı burada doğal olarak tam bir jeolojik emek harcama yapmadık fakat biz bilim adamları buradaki jeolojik oluşumu göz önüne aldığımızda ortalama bir 300-500 ton çıkabilecek biz safir oluşumundan söz edilebilir. Doğal olarak bunlar derhal alınacak değil. Belli bir oranda. Zira bir madde oldukça oranda olursa kıymeti düşer. Bugün bir süs taşı madeni için aşağı yukarı 3 – 5 milyon dolar yatırım yapabilecek insanlara gereksinim var.”

“DEVLET HAKKI ÇOK OLUNCA İŞLETİCİLER ZARAR EDİYOR”

Süs taşı madenciliği yatırımlarının kolaylaştırılmasını isteyen Hatipoğlu şunları söylemiş oldu:

“Doğal, burada en büyük yanlışlardan biri de bunun ‘süs taşı madenciliği kanununda’ öteki endüstriyel mineraller şeklinde düşünülmesi. Devlet hakkı örneğin oldukça oluyor. Bu ekonomik olmuyor. İşleticiler burada oldukça zarara uğruyorlar. Doğrusu bunu biz oldukça söyledik. Bu süs taşı madenciliğini öteki örneğin diğer madenler şeklinde devlet buluculuk hakkı olsun veyahut da öteki işletme ruhsatlarındaki harçlar vs. o denli pahalıya geliyor ki. Bu sefer işletmeciler bu madeni yürütemiyor. Orada bir düzenleme yaparsa devlet bu mevzuda oldukça güzel bir ülkemizin patlaması olur.”

“BİLİMSEL MAKALE İLE DÜNYAYA DUYURACAĞIZ”

Safir madeninin bulunuşunun yazacağı bilimsel yazı ile dünyaya duyurulacağını belirten Hatipoğlu şu detayları verdi:

“Aslına bakarsan jeolojik olarak biliyorduk. Bu diaspor alüminyum hidroksit, safir de alüminyum oksittir. Burasının oluşumunda yer vardı ve bilhassa birkaç yerde lokaliteleri vardı. Fakat Kocagülle kardeşler diyelim üçü onların dağları dolaşıyorlar. Duyumlar var. Köylülerden geliyor onlarda gidiyor lokaliteyi gördüler. Bununla ilgili bende gittim gördüm. Video çekimlerim var. En azından varlığını duyurmak Dünya gemoloji literatüründe ülkemizin de bu alana girmesi yazılması lazım. Sözgelişi aynısı karşıda Yunan adasında var. Onlar örneğin diyorlar bugün giriyorsunuz yayınlamışlar. İşte ‘Yunanistan’da Yunan adasında safir var’. Fakat aynı alanın bizde genişi var. Bu tarz şeyleri yazıyorum. Bilimsel yazı ile ilgili çalışmalarım devam ediyor. İngilizce olarak yayınlanacak ondan sonrasında Dünya’ya duyurmuş olacağız.”

“KIYMETLİ TAŞLARI VE GİZLİ CEVHERLERİ ORTAYA ÇIKARDIK”

Yaptıkları bulgu esnasında safire rastladıklarını belirten Sedat Kocagülle ise “Biz Sedat, Şükrü ve Hurşit Kocagülle kardeşler olarak ortalama olarak bundan 10 yıl ilkin süs taşlarına karşı oldukça büyük bir ilgi duyduk. Bu mevzuda ülkemizin her köşesini karış karış dolaşarak vatanımızda taşları ve gizli saklı cevherleri ortaya çıkardık. Bunun için hakikaten oldukça fazla yer dolaştık. Muğla bölgesinde ‘safir’ taşının bulunduğunu ortaya çıkararak bunun yayınını iki yıl ilkin yaptık. Orada bulduğumuz ‘safir’ taşını Prof. Dr. Murat Hatipoğlu’na kontrol ettirdik. Bu taşı artık ülkemizin envanterine şu an sokmak üzeredir. Bu kadar ciddi bir mevzunun bu kadar geç kalınması bizim için ciddi bir yitik aslen. Bizim çalışmalarımız ve gezilerimiz büyük bir yoğunlukta devam ediyor. Hatta biz bu taşları bularak kendimiz kesmeye başladık. Taş kesme ve parlatma işini asla kimseden öğrenemedik. Biz bunu gece-gündüz emek harcayarak bu taşı keserek parlatacağız diye direnme ettik ve başardık. Bizim amatörce süregelen hareketlerimiz büyük işlere sebep olacak” ifadelerini kullandı.

“KARATI 20 İLE BİN DOLAR ARASINDA DEĞİŞEBİLİR”

Süs taşı ustası Sedat Kocakülle birçok taşı ortaya çıkardıklarını söyleyerek, “Önceki günlerde Muğla’nın Milas bölgesinde zımpara yatağı bulunmuş oldu diye bir haber gösterildi. Aslen şöyleki bir durum var. Muğla Milas bölgesinde ilk kez ‘safir’ bulunduğunu Prof. Dr. Murat Hatipoğlu ile paylaştık. Kendisi de ‘safir’ bulunduğunu onayladı. Muğla Yatağan bölgesinde safir, diaspor kristalleri, şeklinde birçok kıymetli taşlar çıkıyor. Hatta Dünya’nın en kaliteli akuamarini Türkiye’de çıkıyor desem abartılı olmaz. Muğla Yatağan’da zımpara bölgesi olan yere o gözle bakmadık, Safir var. Araştırma yapılması lazım. Biz Kocagülle kardeşler olarak hakikaten de vatanımızda taşları ortaya çıkardık. Daha çıkaracağız. Türkiye’nin süs taşları emin olun dünya borsasında oldukça büyük bir konuma gelecek noktadadır. Safir taşının ekonomik boyutu karatı 20 dolar ile bin dolar içinde değişebilir. Safirin berraklığına, şeffaflığına, saydamlığına göre değişiklik gösterir. Mühim olan bu taşın Türkiye’de olmasıdır” açıklamasında bulunmuş oldu.